Energie: gefocuste aandacht kost energie, ongefocuste aandacht geeft energie.

Veel mensen kampen met vermoeidheid. Het heeft me altijd geïntrigeerd hoe het komt dat je het ene moment veel en het andere moment weinig energie hebt. Zo kun je bijvoorbeeld na een gesprek juist opgeladen zijn, of helemaal leeg. Het gaat dus om andere factoren dan zaken als goed slapen, goed eten en voldoende bewegen. Wat ik bij mezelf ontdekte en wat ik ook teruggekoppeld kreeg in gesprekken bracht me tot de volgende hypothese: gefocuste aandacht kost energie, ongefocuste aandacht geeft energie.

En dat heeft uitleg nodig. Het eerste, gefocuste aandacht, heeft te maken met moeten, concentreren, hard werken. Zoals een examen doen, dingen die af moeten, onder stress dingen doen. Ongefocuste aandacht heb je als je geniet, mijmert, speelt, niets hoeft.

Onze maatschappij is gericht op bezig zijn en dingen doen, het liefst snel en efficiënt. Steeds meer taken in minder tijd voor elkaar krijgen. Daarop loop je als je niet uitkijkt leeg en kan de bron zijn voor overspannenheid en burn-out raken. Dat kan in evenwicht gebracht worden als er ook genoeg ruimte vrij gemaakt wordt om te spelen en zo. Soms moet je daar je best voor doen (en dat klinkt paradoxaal).

Daarom is het belangrijk ruimte te maken in je leven voor die speelse en genietende kwaliteit. Geniet van muziek, de natuur, de (klein)kinderen, de tocht naar je werk en weer naar huis, maak taken lichter, speel met wat er gebeurt, sta jezelf toe te mijmeren, het niet te weten, zelfs je te vervelen. Dagdromen, in de natuur zijn, kijk om je heen en verwonder je, wees dankbaar.

Afgelopen zaterdag stond er een artikel in de Trouw dat hierop aansluit: rust voor je brein wordt het daar genoemd. Ga vogels kijken, doe een middagdutje is het advies. (Rust is belangrijk om je hersenengezond te houden, hoe pak je dat aan? https://www.trouw.nl/binnenland/rust-is-belangrijk-om-je-hersenen-gezond-te-houden-hoe-pak-je-dat-aan~b438a7bd/ )

Het leven gaat uiteindelijk niet om doen maar om zijn; verbinding ervaren, je geliefd voelen, dingen kunnen delen, thuis zijn bij jezelf. In de oosterse filosofie wordt er gesproken over “doen” en “niet-doen”. “Niet-doen” is wat anders dan “niets doen”. Niet-doen is een actieve kwaliteit. Ik denk dat niet-doen verwijst naar “zijn”.

Ons dagelijks leven is vaak gericht op de uitvoering van taken. Het mooist is het als je ook tijdens die taken kan genieten, kan spelen, kan zijn.

Michel de Sonnaville